8 Ekim 2012

'IMDB Top 250 Film' değerlendirmesi

Başta internet gençliği olmak üzere sinemayla az çok ilgilenen her internet kullanıcısının başvurduğu film veri bankası olarak adlandırabileceğimiz Imdb sitesinin en meşhur film listesi, Dünya'nın dört bir yanından sinemaseverlerin oylarıyla ortaya çıkan Top 250 yani sinema tarihinin en iyi 250 filmi (?) listesi genel seyirci profili çıkarma anlamında çok faydalı fakat bir o kadar da tartışmalı. Geçtiğimiz aylarda 'EKŞİ Sinema' sitesi bu listeye cevaben alternatif bir 250 film listesi hazırlamış ve epey ses getirmişti. Şimdi listedeki filmleri, sıralamalarını, neden bu listede olduklarını örneklerle kabaca değerlendirmeye çalışacağım.

250 filmlik listenin ilk sırasında uzun zamandır bir Stephen King uyarlaması olan The Shawshank Redemption (Esaretin Bedeli) yer alıyor. 838 bin oy alan filmin puanı da 9.2. Bir başyapıt olduğu konusunda hemfikiriz ancak neden ilk sırada olduğu sorusuna bakmak gerekir. Sinema seyircisi 'basit' ('basit' yanlış anlaşılmasın) düşünüyor, en önemli kriteri anlatılan hikayenin kendisini ne kadar etkilediği. Haklı da.. Eleştirmenler ise öncelikle filmin sinema sanatına yaptığı katkı çerçevesinde; anlatımı, yönetmenliği veya bir yenilik getirip getirmediği gibi kıstaslar ışığında irdeliyor. (Eleştirmen listelerinde The Shawshank Redemption'ı göremezsiniz.) Benim gibi sinefiller ise genel seyirci ve eleştirmenler arasında bir köprü görevi üstleniyor. Kısacası eleştirmen bakışının yanında seyirci hassasiyetiyle yaklaşıyoruz filmlere. Bu bakımdan Top 250 film listesinde The Shawshank Redemption ve peşi sıra gelen The Godfather part 1-2, Pulp Fiction, The Dark Knight, The Lord of the Rings: Return of the King gibi çok popüler filmlerin ilk 10 içerisinde konumlanmasını doğal karşılamalı. Listenin 6. sırasında tek mekanda geçen bir başyapıt görüyoruz, 12 Angry Men'i. İlk 10 içindeki 12 Angry Men ve The Shawshank Redemption'dan yola çıkarak şu yorumu yapabiliriz: Bu iki filmin ortak noktası işlemedikleri bir suçtan yargılanan ana karakterleri olması. The Shawshank Redemption'da hüküm giyen masum bir adamın özgürlüğe yürüyüşü, 12 Angry Men'de ise yine masum bir gencin ölümle yaşam arasında ince bir çizgide yürüyüşü, adaletin önyargılı bir jürinin ellerine bırakılması ve adım adım adaletin yerini bulması işlenir. Görünen o ki; bu ortak tema, düz ve sade hikaye anlatımı ve en önemlisi adaletin tecelli ettiği mutlu ve umut dolu finalleri bahsettiğimiz iki filmin sinemasal özelliklerinin de önüne geçerek onları zirveye taşımış. Toparlarsak, seyircinin ana karakterlerle kendisini özdeşleştirmesi onları daha unutulmaz kılmıştır.


Imdb'de oy kullananların daha çok hangi yaş aralığında olduğunu bilmesek de 18-35 yaş arası sinemaseverlerden oluştuğunu öngörebiliriz. Bu veri; en iyi 250 film listesinde 2000'li yıllardan 67, 90'lı yıllardan ise 39 film yer almasına bir açıklık getirmiyor. Imdb'nin Top 250 film listesine göre son 25 yılda sinema büyük bir atılım göstermiş ve en iyi 250 filmin yarısı bu kısacık süreçte çekilmiş. Esasen bunu söyleyen Imdb değil, seyirci. Tekrar listeye dönecek olursak bir çok klasik ve kült film listeye bile giremezken 2012'nin iki hit çizgi roman uyarlamasından The Dark Knight Rises'ın listenin 29, The Avengers'ın ise 107. sırada olması bu listeyi ciddiye almayı imkansızlaştırıyor. Hele hele bebelere balon, ergenlere popcorn olan The Avengers'ın böylesine iddialı bir listede ve bu filmlerin arasında ne işi var. Peki Christopher Nolan'ın bilim kurgu harikası Inception'ın listenin 14. sırasında olup bilim kurgu klasikleri Star Wars, Alien, The Matrix ve Terminatör 2 gibi janrın yine çok popüler örneklerinin üzerinde bulunması yeni ve hafızalarda taze olanın bu liste kapsamında daha şanslı olduğunu kanıtlıyor. Quentin Tarantino'nun son filmi Django Unchained da 8.5 ile şuan listenin 35. sırasına bulunuyor. Tarantino yine yapacağını yapmış ve bu puanı kesinlikle hak ediyor ancak asıl sorun sinema tarihine damgasını vurmuş klasiklerin çok yüksek puanlar alamaması. 2001: A Space Odyssey 8.3. ile 94. sırada, Blade Runner 8.2 ile 123. sırada, The Gold Rush yine 8.2 ile 136. sırada bulunmakta. Yeni neslin puanlamada modern filmlere bol kepçeden puan verirken aynı hassasiyeti klasiklere göstermediğini söyleyebiliriz.

250 filmlik listeyi incelerken yaşadığım en büyük şaşkınlık Sergio Leone'nin western başyapıtı Once Upon a Time in the West'inin listede 22. sırada olmasıydı. Çok daha gerilerdedir düşüncesindeydim fakat ön sıralarda olmasına sevindim. Klasik western anlatısının dışına çıkan, uzun planlardan oluşan bir filmin Casablanca, Seven, The Silence of the Lambs, Leon, Memento ve Citizen Kane gibi film listelerinin gediklilerini geride bırakması Imdb Top 250 listesi içinde çelişkili bir durum yaratıyor. Titanic ve Avatar'ın listeye giremediğini düşündüğümüzde daha da tuhaf görünüyor. Son olarak yönetmen klasmanında baktığımızda; 10 filmle Alfred Hitchcock'un zirvede olup, 8 filmle Stanley Kubrick'in onu takip ettiğini belirteyim.

Son söz: Nihayetinde çoğunlukla başyapıtlardan oluşan, sinema seyircisinin büyük katılımıyla oluşmuş bir film listesidir Imdb Top 250. Ciddiye almasanız da dikkate alın!

28 yorum:

  1. Ciddiye almasanız da, dikkate alın kısmına katılıyorum. Benim de "ne alaka" dediğim filmler ve puanlar oluyor ama yine de ilk baktığım site ve liste IMDB'dir. Çok bağlı kalmadan, incelemek gerek. Yine döktürmüşsün :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Hepimiz aynı şeyi düşünüyoruz demek ki. eleştirilebilecek çok yönü var ama Imdb'nin en kapsamlı ve en bilindik site oluşu bakmadan edilemeyen bir site yapıyor onu. çok teşekkür ederim :))

      Sil
  2. Benim de en çok tıklattığım film sitelerindendir kendileri, eskiden beyazperdeydi, şimdi imdb, sonra da burası işte... ehehe.
    Shawshank için "Klişelere öncülük eden film." diyorlardı, belki o açıdan 1 numaradır. Ama iyi olsa da evet tepeyi oturacak kadar değil bence de.
    Ya ama ben 12 Angry Men'i çok sevmiştim. Kısıtlı bir mekanda geçmesine rağmen ilerleyişiyle hiç sıkmadan, güzel bir anlatımla seyirciyi içine alarak güzel bir atmosfer oluşturmuş bence.
    Ya da karakteri mi içselleştirdim?
    Ama karakter zenciydi ya, olmaz. ehehe.
    Ama cidden, çok alakasız filmler var.
    Ve TİTANİC NASIL YOK YA? OHA!

    YanıtlaSil
  3. Ahaha inanır mısın ilk 3 sitemiz aynı :P Shawshank için şahsen öyle bir şey duymadım daha çok etkileyici hikayesiyle ilk sırada diye düşünüyorum :) 12 Angry Men için ben de başyapıt dedim yazı için de aman ha çok severim. onun da yeri tartışmalı sadece :)

    Aynen Titanic ve benzeri filmler aslında tam da bu listenin filmleri ama bıkmış artık insanlar puanı o kadar yüksek değil. eskiden listedededir de her yıl güncelleniyor liste. sürekli yeni filmler giriyor :)

    YanıtlaSil
  4. Sinemanın dünyasının tartışmalı konularından biri. Öncelikle listeden tamı tamına şu anlık 233 film izlemişim. Nerdeyse bitirdik o yüzden birazcık bu konuda konuşma hakkı tanıyorum kendime:) Imdb top 250 sinemaya yeni başlayan her birey için önemli bir listedir. Çünkü bu listeyle sinema dünyasında 3 aşağı 5 yukarı bir bilgimiz olur. Özellikle ana akım sinemaya daha çok hitap etmesi nedeniyle bu listeden başlamak doğrudur. Lakin işler ilerleyince ve sinemayla iyice haşır neşir olduğumuzda bu listenin yetersiz geldiği görülecektir. Hatta büyük çelişkilerde. Bu yüzden listeyi fazla kafaya takmamak gerekir. Ama baştada dediğim gibi sinemaya yeni başlayan birisi içinde ilk ve doğru adrestir. Zaten zaman ilerleyince daha farklı listeler keşfedip kendi yolumuzu çizmeye başlıyoruz.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. elbette faruk filmlerin çoğunu izlemişsin ve iyi bir sinemasever-yazar olarak düşüncelerin de kıymetli :) aynen yeni başlayanlar için çok ideal bir liste bu ki içinde klasikler var hem bugünün klasikleri hem de asıl klasik olarak tabir ettiğimiz filmler. sinemanın derinine inildiğinde ancak yetersiz olduğu anlaşılıyor. seyircinin zevklerini göstermesi açısından dikkate değer ben de belirttim zaten yazımda :)

      Sil
    2. Teşekkürler:) Ben sana cevap olarakta değilde düşüncemi söyledim. Burdan bakınca sanki yazını okumayıp direk yorum yapmışım gibi:) Elbette okudum. Aynı fikirdeyiz:) Ama özellikle son dönemlerde sanki kalitesi daha da düşmeye başladı. Dediğin gibi mesela The Dark Knight Rises(Hadi onu anlarım)ve The Avengers'ın listeye çok üst sıralarda girmesi. Avatar'ın ayrıca girip girmemesi pek beni etkilemiyor açıkçası pek beğendiğim bir film değil. Ama Titanic listede olabilirdi. En azından listenin niteliğine bakıldığında listede olabilecek bir film.

      Sil
    3. rica ederim :) yo öyle düşünmedim merak etme :) çok doğru listenin kalitesi her yıl biraz daha düşüyor. bir 10 yıl sonra 2000'li yıllardan 100-120 civarı film olacak büyük ihtimal ve o zaman hiç değeri kalmayacak. bu liste için endişe verici bir durum. gidişat belli. Avatar ve Titanic'in olup olmaması beni de etkilemedi sadece listede olmama nedenleri düşündürüyor :)

      Sil
    4. İlerki yıllarda elbette daha fazla popüler filmler listeye girecektir. Aslında liste yıl bazında oluştursa daha iyi olacak. En azından birbirine yakın dönem filmleri kendi aralarında daha iyi kıyaslanır.

      Sil
    5. çok iyi fikir :) yıl olarak ayrılsa çok daha eğlenceli olabilir. bir düşünmek lazım bunu

      Sil
    6. Evet 10 ya da 20 yıllık dönemler olabilir. Zaten öyle listeler gördüm ondan diyorum. Gayette başarılı oluyor yıl bazında. Senden bekliyoruz:)

      Sil
    7. Ben 1940'lardan başlayıp 2000'li yıllara kadar getirdim blogda. yani 10 yıllık dönemlere ayırıp kendi en iyilerimi belirledim :)

      Sil
    8. Hmm bazılarını gördümde hepsini görmedim. Bakarım. İyi yapmışsın. Ben yapmaya kalkışsam bitiremem:)

      Sil
    9. dönemlere ayırmak büyük keyif ya. çok seviyorum ben. devam da edeceğim sanırım :)

      Sil
    10. Merakla bekliyorum. Bende listeleri severim her ne kadar kendim yapmakta zorlansamda. Özellikle gözden kaçmış filmleri izlemekle yarar sağlıyor. Senin listelerindende yararlanıyorum.

      Sil
    11. sinemayla gerçekten ilgilenen herkes sever listeleri aksini düşünemem ben de eleştirmenleri yaptığı listelerle büyüdüm şimdi kendiminkileri oluşturuyorum. aynen bazı filmleri keşfetmek için en kestirme yoldur listeler. sağol faruk :)

      Sil
    12. Muhabbete ortadan giriyorum ama, geçenlerde keşfettiğim iCheckMovies sitesinde IMDB'den aldıkları 10 yıllara ayrılmış listeler mevcut, tavsiye ederim :) (Yalnız fanı oldum sitenin reklamını yapıyorum, valla para aldığımdan değil hehe)

      Sil
    13. haha ne demek girebilirsin tabii ki :)) duymuştum iCheckMovies'i ama inceleme fırsatım olmadı bakacağım hemen teşekkür ederim öneri için :)

      Sil
  5. Ben biraz farklı düşünüyorum aslında. Şöyle ki sinema seyircisi sadece işin teknik kısmından, yönetmenlikten ve sinema sanatından anlayan her anı filmlerle geçen veya bizim gibi binlerce film izleyen insanlardan oluşmuyor. Dolayısıyla sinemanın ruhu adına önemli yapıtlar buralarda bulunmasa da oy veren kitleye bakınca önemli bir kaynak IMDB Top 250. Hepimizin kendisine göre eleştirileri var örneğin Dead Man Walking bu listede nasıl bulunmaz veya Pulp Fiction oralarda neden geziyor benim kendime göre eleştirilerim. Shawshank Redemption 'ı orada tutan sebep ise bence çok açık. Belki çok az insanın favori filmi ama insanların neredeyse tamamı için belki ilk 5 belki ilk 10 belki ilk 20 belki de ilk 50 içinde yer alır. Bu listeyle ilgili en üzücü şey ise cidden popülaritenin ve reklamın çok etkili olması yazıda verdiğin Avengers örneği bunu açıklar nitelikte ama bence yapılan eleşirileri çok hak eden bir liste değil ben internet üzerindeki en önemli kaynaklardan olduğunu düşünüyorum bu listenin

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. E tamam bence de önemli bir kaynak Imdb ama iş sinema tarihinin en iyi 250 filmine gelince ve sıralamaya da bakınca eleştirilebilecek çok fazla detay çıkıyor ortaya :) Evet Mesela Dead Men Walking'i bir çok popüler filme tercih ederiz listeye girmesi açısından. Shawshank ise çok fazla sinemaseverin dediğin gibi ilk 10 ve 20 gibi listelerinde bulunuyor. benim irdelediğim de neden ilk sırada olduğuydu. kendimce fikirlerimi ortaya döktüm. farklı yorumlar da yapılabilir üzerine :) Son olarak da reklamın etkisinde çok haklısın listeyi çok etkiliyor. sağol yorumun için :)

      Sil
  6. cogu zaman İmdb ile aram iyi olmamıstır tabıkıde bır sınema asıgı olarak takıp edıyorum ama onların derecelendırmelerını kabul etmek zorundada degılız cogu yerde yazına katılmakla bırlıkte son sozun "Imdb Top 250. Ciddiye almasanız da dikkate alın!"ilede seviyeli bir eleştiri nasıl yapılır onu gosterdın bıze ellerıne saglık..Bluevalentıne..

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kesinlikle ayşe çok katılamasak da takip etmekten de geri duramıyoruz. bir filmi merak ettiğimizde artık baktığımız ilk kaynak ımdb oldu. Puanlara katılmak çok zor dediğin gibi kendi puanlarımız bizim için en doğrusu. tekrar çok teşekkür ederim :))

      Sil
  7. Eleştirin çok yerinde olmuş Serdar, eline sağlık :) Benim de ilk olarak filmler konusunda danıştığım listeydi Top 250 ve ilk başlayan insan için bir çok popüler ve klasik filmi barındırması ve tamamlanabilir görünmesi nedeniyle iyi bir yol gösterici olduğuna inanıyorum.

    Ancak tabii ki önemli klasiklerin yer almamasının en önemli nedenlerinden biri ise, belirli bir alt sınır olması filmlerin listeye girmesi için (25bin oy) ve oy sayısında göre değer kazanması. Baktığımda bazı efsanevi yönetmenlerin/filmlerin yeterince izlenememesi nedeniyle listeye giremediğini görebiliyoruz. Bu da zaten bahsedilen gibi popülerliğin daha ön planda olduğunu gösteriyor.

    Yine de film izleyen herkesin katıldığı bir liste olması nedeniyle, çok değerli olduğuna inanıyorum, bu kadar fazla insanın katıldığı bir listenin önemi kaçınılmaz, bu bile büyük başarı. Bu nedenle de gerçekten nasıl orada olduğunu sorgulatan filmler olsa da, her zaman bir kenarda tutmak lazım :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim sevindim beğenme :) kesinlikle yol gösterici olduğu konusunda hemfikiriz sadece bir noktadan sonra en azından sinefiller için yetersiz kalıyor. buna rağmen dikkate alıyorum ve yazılarımda kendi puanlarımı verirken ımdb puanını da veriyorum bazen. karşılaştırıyorum.

      verdiğin örnek çok iyi oldu benim için. 25 bin oy gibi bir alt sınır olduğundan haberim yoktu. bazı klasikler 28-30 bin civarı bir oy almış dolayısıyla daha az popüler olan klasiklerin listeye girememe sebebi anlaşılıyor. aldıkları puan yüksek olmasına karşın oy sayısını tutturamıyorlar.

      evet ben de dikkate alınması gerektiğini belirttim katılım çok yüksek ve bunun gibi başka bir liste daha yok. değerli yorumların için tekrar teşekkür ederim :)

      Sil
  8. Teşekkürler Serdar yazın çok güzel olmuş her zamanki gibi. Ben 2 senedir ciddi anlamda film seyrediyorum ve imdb hergün onlarca kez tıkladığım kaynağım. İlk 250 yi ise henüz izlemediğim klasik filmleri tespit etmek için kullanıyorum. İzlediğim her filme de mutlaka puan veriyorum. İyi ki varsın imdb ve ilk 250:)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederim Fügen :) evet çok önemli site hatta bir benzeri daha yok. bu açıdan da çok kıymetli. ne kadar tartışsak da bazı konuları bakmadan edemiyoruz IMDB'ye.. Ben de iyi var diyorum, işimiz gereği de sürekli kullanıyoruz :)

      Sil
  9. Zor bir işe girişmişsin ve yine altından kalkmışsın. Üstelik kapanış çok doğru. Eline sağlık.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Çok teşekkür ederim Özgül :) evet haklısın. aynı fikirde olmamaza sevindim :)

      Sil