5 Mart 2014

Tiyatrodan sinemaya uyarlanmış en iyi 15 film


Sanatlar birbirleriyle hep ciddi bir etkileşim içerisindedir. Sinema, bu etkileşimde 'veren' değil 'alan' konumundadır. Edebiyattan müziğe, resimden tiyatroya ve plastik sanatlara kadar sinema isterse tüm sanat dallarını tek bir filmin çatısı altında bir araya getirebilir.

Özellikle son dönemde yaratıcılık ve üretim sancıları çeken Hollywood; edebiyata sarılıyor, dönem dönem tiyatro uyarlamalarını da ihmal etmiyor. Genellikle bir veya bir kaç sahne ile derdini anlatabilen tiyatro bu yapısıyla sinemanın vazgeçilmez kaynaklarından değil fakat ortaya yönetmenler için deneysel bir çalışma alanı sunması, diyalog ve karakter odaklı filmleri seven izleyici için de benzer bir deneyim yaşatmasıyla önemi asla yadsınamaz. Tiyatro uyarlamalarını ikiye ayırmak bir zorunluluk. İlki tek mekanlı yapıyı ve tiyatro estetiğini koruyanlar (Rope, 12 Angry Men, The Sunset Limited, Carnage) ikincisi ise metni alıp klasik film biçimiyle karşımıza getirenler (Casablanca, Amadeus, Doubt) Bunun dışında Lars Von Trier, tiyatroyla sinema arasındaki çizgileri silikleştirdiği Dogville ve ardından gelen Manderlay ile tarif etmesi zor bir film modeli sunarak tüm sinema seyircisinin algılarıyla oynadı. Dogville, bir tiyatro uyarlaması olmasa da ilginç birleşimiyle bu değerlendirmede adını anmamı zorunlu kıldı. Casablanca ise sahnelenmemiş de olsa teatral bir metinden aktarıldığı için bu listede olmayı hak ediyor.

August: Osage County sonrasında en iyi tiyatro uyarlamaları listemi güncelledim.

1- Amadeus (1984)
2- Who's Afraid of Virginia Woolf (1966)
3- 12 Angry Men (1957)
4- Casablanca (1942)
5- Irma La Douce (1963)
6- Equus (1977)
7- A Few Good Men (1992)
8- Stalag 17 (1953)
9- Rope (1948)
10- August: Osage County (2013)
11- Streetcar Named Desire (1951)
12- Sleuth (1972)
13- Closer (2004)
14- Hamlet (1948)
15- The Sunset Limited (2011)

10 yorum:

  1. amadeus ve 12 angr men çok iyi.ben hatta tiyatro olduklarını bilmiyodum bile

    YanıtlaSil
  2. Evet ikisi de nefistir :) benim de tiyatrodan uyarlama olduğunu bilmediklerim vardı

    YanıtlaSil
  3. Güzel bir liste olmuş eline sağlık. Yalnız listede Arsenic and Old Lace olmalıydı bence :)

    YanıtlaSil
  4. teşekkürler :) Hımm evet Frank Capra'nın filmi. ön listemde vardı aslında ama alamadım. değeri tartışılmaz tabi :)

    YanıtlaSil
  5. İçlerinden yalnızca altı tanesini izlemişim. Amadeus (1984), 12 Angry Men (1957), Casablanca (1942), Irma La Douce (1963), Streetcar Named Desire (1951), Hamlet (1948). Bu filmlerden bir kaçı da favori filmlerim arasında yer alır. Örneğin 12 Kızgın Adam, İhtiras Tramwayı ve Hamlet. İzlerken beni heyecanlandıran filmlerdi onlar. Hatta film sonrası bir süre etkisinde kaldığım, hayranlığımı üzerimden atamayıp içimden "vaay ne filmdi bee" gibi şeyler mırıldanmama sebep olan filmlerdi onlar. :)

    YanıtlaSil
  6. Şimdi bu listede karşılaşıpta merak edip hikayesini araştırdığım diğer yapımlarda Who's Afraid of Virginia Woolf (1966), Stalag 17 (1953), A Few Good Men (1992), Sleuth (1972) ve Rope (1948). Bunları da izleyeceklerim listesine not aldım. Böyle bazı harikulade filmlerle tesadüfen karşılaştığımda kendimi onca izlediklerimden sonra bir arpa boyu yol alamamışım gibi hissedip panikliyorum. Nasıl gözümden kaçmış bunlar diye içimden hayıflanıyorum hep.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. evet benzer şeyleri hepimiz yaşıyoruz sanırım. listeler o açıdan çok faydalı olabiliyor. kısa yoldan öneri gibi. gözden kaçan bazı filmlerin farkına varılabilmesi açısından iyi olabiliyor. :) sinema tarihi inanılmaz filmlerle dolu. inanın aynı düşünceleri paylaşıyorum. ne kadar izlesek de o hissi yaşıyoruz zaman zaman :) teşekkür ederim yorumlar için :)

      Sil
  7. Wajdi Mouawad'ın Denis Villeneuve tarafından uyarlanan filmi Incendies (2010) de bu listeye eklenebilir belki. Gerçi konu dar anlamıyla çok kişisel, fakat gerilimi iyi yakalamış ve savaşın yarattığı kişisel dramı abartmadan işlemeyi becermiş.

    YanıtlaSil
  8. Aa evet o da var. Epey beğendiğim bir film. Villeneuve'u o filmle tanıyıp sevdik. yalnız yine de bu listeye almam. Listemin son srasındaki The Sunset Limited'den daha iyi olabilir. buna karşın tiyatro uyarlaması olarak Sunset Limited Incendies'in bir tık üzerindedir benim için.

    YanıtlaSil