23 Temmuz 2013

Star Wars Manifestosu


Efendim, geçtiğimiz günlerde George Lucas ve Star Wars temalı bir habere yapılan “keşke bu haberi yapan Star Wars’un bilim kurgu olmadığını bilseydi” şeklindeki abuk yorumu görünce, -hassas olduğum bir mevzu da olduğundan- delirdim. Ve bir tartışmaya tutuştuk haliyle. “Star Wars’a bilimkurgu demek bilimkurguyu anlamamaktır” demesi üzerine de asıl Star Wars bilimkurgu değildir demenin bilimkurguyu anlamamak olduğunu söyledim. Şimdi bu manifestoyla konuyu açalım.

Star Wars bilimkurgudur çünkü…

1- Değildir diyenlerin savunduğu fikir, Star Wars’un bir fantezi olması. Evet, Star Wars bir fantezidir. Ancak, Star Wars’un bir fantezi olması, onun bilimkurgu olmadığı anlamına gelmez. Bu fikri savunanların sinemaya at gözlüğüyle baktığını, melez türlerden, tür kırmalarından bihaber olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz.

2- Star Wars bir Science Fiction-Fantasy ürünüdür. Bilimkurgu özelinde baktığımızda da alt tür olarak ‘Uzay Operası’ vurgusunu yapmak zorundayız.

3- Varolan gerçekliğin dışına çıkıp, yeni bir evren tasarlamasıyla Star Wars bir fantezi ürünüdür. Ancak, o evreni yaratırken bilimkurgusal bir taban kullanır. Bilimin ve insanlığın bugün ulaşmayı hedeflediği ışın silahları, ışık hızı, yapay zeka vb. türlü bilimsel verinin gerçeğe dönüştüğü bir evren yaratılmıştır. Bugün, lazer tabancası ve ışınlanma üzerine ciddi çalışmalar yapıldığını da aklınızdan çıkarmayın!

4- Star Wars bilimkurgu değil demek, 110 yıllık bilimkurgu sinemasını baştan yazmak demek olur. Buna kimin gücü yetebilir?

5- Star Wars bilimkurgu değil demek, onun en yakın akrabası Star Trek’i ve hatta Avatar’ı bile yeniden tanımlanmayı zorunlu kılar.

6- Bilimkurgu edebiyatının ve sinemasının en büyük temalarından biri de uzay yolculuğudur. Uzay’ı keşfetmek, uzaya açılmak, yeni dünyalar keşfetmek vb.

7- “Star Wars’a bilimkurgu demek, bilimkurguyu anlamamaktır” sözüne dönersek, Bu nasıl bir sığ düşüncedir anlamak mümkün değil. Bilimkurguya sınır koyamazsın! O, seni hayal gücünün gittiği yere kadar götürür. Bazen felsefe yapar, bazen geyik..! Bazen aksiyona sarılır, bazen bilinçaltına… Tektipleştirilemez!

8-  George Lukas’ın Star Wars’un bir fantezi olduğunu vurgulamasının kökeninde de kendi fantezisi olması yatıyor. Lukas, Star Wars’u tasarladığında ve çekmeyi kafasına koyduğunda örnek alacağı çok önemli eserler yoktu. İlk Flash Gordon serisi, Barbarella belki.. Dolayısıyla da Lukas’ın kağıt üzerinde tamamen fantezi olarak kurguladığı eser Beyazperde'de canlandığında belki kendisinin de öngörmediği biçimde bilimkurguya açıldı. İster farkında olsun ister olmasın bir şey değişmez.

9- Büyük bilimkurgu yazarlarından Phillip K. Dick, bilimkurguyu fanteziden ayırmanın imkansız olduğunu söylüyor ve şöyle bir çıkarım yapıyor: “Olası olan ya da olanaksız olan nesnel bir şekilde bilinemez, dolayısıyla da okuyucu ya da seyircinin öznel inanışı belirleyici unsurdur.”

10- 2. Madde değiştirilemez, değiştirilmesi teklif dahi edilemez!

Son söz: Star Wars, bana kalırsa %51 fantezi, %49 bilimkurgudur. Ancak, seyircide daha çok bilimkurgu algısı yaratmıştır. (Bende de öyle) Her iki tanım da tek başına eksik kalacaktır.

6 yorum:

  1. 10. madde güldürdü. ahahaha. Sen baya dolmussun yahu. Açıkçası bir bölümü tam olarak hiç izlemedim, ufak parçalar halinde belki az az izledim. Ama yine de bilimkurgu olmadığını sana açıklayacağım. Bak şimdi; djdksjshshaj şaka yaptım sakin ol. Bence de fantezi oluşu onu bilimkurgu olmaktan alıkoyamaz, o zaman bilimkurgu tam olarak var olamaz belki. Hani, hangi bilimkurguda yoktur ki fantezi?
    Inception, Matrix, Back To The Future, hatta Eternal ve niceleri.....

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. ahahhah çok çok komiksin yahu :D evet beyza çok dolmuşum, bildiğin gibi değil :)) Şaka olduğunu görünce rahatladım ahaha

      Evet birbirinden ayırmak mümkün değil. bazı açılardan kesin bir şekilde ayrılsa da tamamen bir ayrıştırma yapılamaz.

      Sil
  2. Star Wars bilimkurgu değildir diyenlerin ne olduğunu düşünüyorlarmış onu anlamadım pek. Bildiğin uzay operası işte film :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet net biçimde uzay operası.. şiddetle bilimkurgu değildir diyenler şuna takılıyor: Güç'ü büyü olarak yorumlayıp bunun fantastik filmlerdeki büyücülükle bağdaştırıp bilimkurgu olamayacağını öne sürüyorlar. Ve tabi bilinen gerçekliği -evreni- yeniden farklı bir biçimde yaratıyor oluşu da var..

      Sil
  3. Belki bir anlamda Kurgu da aslında bir fantazi yani hayal değil midir ? Bence öyledir. Bilim kurgu da biraz bilimsel fantezi değil midir ? Dolayısıyla Star Wars sapına kadar bilim kurgudur.Noktadır,bitmiştir... :)))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet katılıyorum yorumlarına. kurgu da fantezidir. bilimsel fantezi tanımına da gayet güzel :))

      Sil